Nazioarteko Sozio-Ingurumen Aztarnei buruzko Konferentzia (ICSEF): energia, materialak, justizia eta hondakinak.
Datak: 2027ko ekainaren 10a-11
Konferentzia honek energia-justiziari buruzko ezagutza zabaldu eta analisiak sortzea du helburu, egungo eredu ekonomikoak gizarte mailan (batez ere osasunean eta generoan) zein ingurumen mailan sortzen dituen ondorio globalak kontuan hartuta.
Lau gai-arlotan (Energia Sistemaren Aztarnak, Material eta Ziurtagiri Jasangarriak, Nazioarteko Justizia eta Aztarna Nazionalak eta Hondakinen Kudeaketa zero hondakinen aurrean), sistemak nazio aberatsetan zein pobretuetan duen eragin desberdina aztertuko dugu.
Ekitaldi honen antolaketa UPV/EHUko Bizitza Zikloaren Ikerketa Taldearen eta medicusmundi Araba eta medicusmundi GIpuzko gobernuz kanpoko erakundeen arteko lankidetza-lana da. Konferentziaren finantza-laguntza Garapenerako Lankidetzarako Euskal Agentziak ematen du.
ENERGIA Berriztagarrien Eredua
Egungo energia-eredu globala erregai fosiletan oinarrituta dago. Horrek eragindako inpaktu eko-sozialak suntsitzailetzat jo dira; bai ingurumenerako, biodibertsitatean galera itzulezina eraginez, bai pertsonentzat. Presio hau areagotu egiten da Hegoalde Globaleko herrialdeetan, non baliabideen erauzketa masiboa gertatzen den, hala nola petrolioa edo gasa.
Hala ere, energia berriztagarrietan eta elektrifikazioan oinarritutako eredu batera igarotzea ez da prozesu kaltegabea. Horregatik, litioaren, kobrearen, elementu arraroen eta trantsiziorako ezinbestekoak diren beste mineral batzuen kontsumoak bizi-ziklo osoan zehar eragiten dituen inpaktuen neurketa zorrotza egitea ezinbestekoa da. Zientziak politika kontzienteak sortzea bultzatu behar du, benetan jasangarria den trantsizio baterako.
BIOMATERIALAK, hondakinak eta birziklapena
Egungo ereduan, ondasunak eta elikagaiak masiboki ekoizten eta kontsumitzen dira. Horrek lehengaien ustiapena dakar -batez ere pobretutako herrialdeetatik eratorritakoa-, kontrapartida positiborik gabe.
Errealitate honen aurrean, balio-kateetan dagoeneko integratu diren materialen erabilera jarraitua edo zirkularra lortzeko prozesu zirkularrak bultzatu eta materialismoa alboratu beharra dago. Eredu honek gizarte- eta ingurumen- inpaktu baxua izan behar du eta Lur planetak dituen hornidura-mugak kontuan hartu behar ditu.
Aldi berean, planeta hondakin-hustubide bihurtzen ari da, eta hondakin horiek era oldarkorrean aurrez aurre jartzen dira bizitza eta biodibertsitate mota guztien aurka. Makrotik hasi eta mikroraino, organismo bizidunak petrokimikoen deribatuak metatzen ari dira. Modelo hori irauli eta eraberritu behar da.
Ingurumen eta genero JUSTIZIA
Ingurumen-aztarnak modu desparekoan daude banatuta egungo mundu globalizatuan. Aztertu behar da zein herrialdek eta gizarte-segmentuk kontsumitzen dituzten onurak eta nork jasaten dituen ingurumen-inpaktuak eta ekonomiaren eta gizartearen degradazioa.
Inportatzen ditugun ondasunetan eta zerbitzuetan sartutako energia-fluxu ezkutuak ez dituzte kontabilizatzen nazioarteko agentziek.
"Garapen bidean" dauden herrialdeek, industria astunak eta ehungintza eta nekazaritza bezalako sektoreetako lan-indar merkea "garapen bidean" dauden herrialdeetan azpikontratatu dituzte. Fenomeno honek herrialde ekoizleak kutsatzaile eta energia-kontsumitzaile nagusitzat hartzen ditu. Baina, errealitatean, aberastutako estatuak dira beren kontsumoa azpikontratatu dutenak.
Ezinbestekoa da nazioarteko aitortza eta birbanaketa justu baterantz aurrera egitea, baita, herrialde bakoitzaren baitan, klase ekonomiko eta arrazial desberdinen artean ere. Eredu berri honetan, genero-ekitatearen rolak oinarri izan behar du, baita arraza-ekitateak eta planeta honetan egoteko modu desberdinek ere.
Desazkundea eta Kontsumo murrizketa
Eredu berri batera igarotzeko, ezinbestekoa da bat datozen balioak sortzea. Izaki eta ekosistemen arteko zaintzak erdigunean egon behar du. Ongizatea neurtu egin behar da. Gainera, kontsumo materialaren, ekonomikoaren eta energetikoaren eta eskuratutako ongizatearen artean dauden kausak eta ondorioak ulertu behar dira.
Kontsumo eredua doitzeak lehentasuna du, eskura dauden baliabideak kontuan hartuta. Horretarako, ezinbestekoa da Ipar Globalean beherakada materiala izatea eta Hego Globaleko kontsumoekin berrorekatzea, planetaren mugak aintzat hartuta.
Alternatibak bermatu behar dira hainbat arlotan pertsona guztientzat bizi-baldintza duinak bermatzeko; gizakien elkarrekiko dependentziaren eta ekodependentziaren kontzientzia oinarri hartuta. Komuna baloratzea, bizitzaren iraunkortasuna, bidezko birbanaketa, desmaterializazioa eta demokratizazioa ezinbestekoak dira.
